پیکسـی!

قالب چند منظوره پیکسی، یکی از بهترین و بی نظیرترین قالب های وردپرسی است که تاکنون منتشر شده است، با قالب پیکسی دیگر نگران حال و هوای سایتتان نباشید!

تلفــن: 09120000000

کنترل کیفیت یا QC چیست؟

کنترل کیفیت یا QC چیست؟

کنترل کیفیت
کنترل کیفیت

کنترل کیفیت فرایندی ضروری برای هر شرکتی است که محصولاتی تولید یا خدماتی ارائه می‌کند. ارائه مداوم محصولات یا خدمات با کیفیت، منجر به کاهش اتلاف منابع، افزایش رضایت مشتریان و مهم‌تر از همه، افزایش بهره‌وری و سودآوری شرکت می‌شود. محصولات باکیفیت خودشان را تبلیغ می‌کنند و کسب‌وکار شما را برای ورود به بازارهای حرفه‌ای آماده می‌کنند. در این مقاله با مفهوم کنترل کیفی و اهمیت و مراحل مختلف آن آشنا می‌شویم. همچنین درباره تفاوت مفاهیم کنترل کیفیت و تضمین کیفیت صحبت می‌کنیم.

eiqm baner333
contact eiqm

کنترل کیفیت چیست؟

کنترل کیفیت (Quality Control) فرایندی است که کسب‌وکارها طی می‌کنند تا مطمئن شوند محصولات یا خدماتشان مطابق با مجموعه‌ای از استانداردهای معتبر کیفیت ارائه می‌شود و نیازها و انتظارات مشتریان را برآورده می‌کند.

گواهینامه‌های ایزو مرتبط با بحث کیفیت شامل آموزش‌های لازم در این زمینه هستند. این گواهینامه‌ها معیارهایی برای اندازه‌گیری کیفیت محصولات یا خدمات و آزمایش‌هایی برای بررسی تغییرات قابل توجه در کیفیت ارائه می‌دهند. از این طریق کمک شایانی به طراحی و اجرای یک فرایند کنترل کیفیت کارامد در مجموعه شما می‌کنند.

در صورتی که سوالی دارید؟ با کارشناسان ما تماس بگیرید.
برای مشاوره رایگان با تلفن های ۳۳۴۴۷۷۶۵-۰۲۳ و ۳۳۴۴۷۷۶۶-۰۲۳ تماس بگیرید.

کنترل کیفیت یا تضمین کیفیت؟

گاهی برخی از افراد اصطلاحات «کنترل کیفیت» و «تضمین کیفیت» را با یکدیگر اشتباه می‌گیرند. این دو مفهوم در بخش‌هایی با هم مرتبط هستند، اما روی دو جنبه مختلف از مدیریت کیفیت تمرکز دارند. در این بخش با مفهوم تضمین کیفیت و تفاوت های آن با کنترل کیفیت آشنا می‌شویم.

QA یا تضمین کیفیت

تضمین کیفیت مخفف Quality Assurance است. QA فرایند سیستماتیکی است که آن را برای ایجاد اطمینان از اینکه محصولات یا خدمات ارائه شده الزامات کیفی مورد نظر را براورده می‌کنند، طراحی کرده‌اند. تضمین کیفیت رویکردی پیش‌گیرانه دارد و شامل تمام فعالیت‌هایی است که شرکت برای ایجاد چنین اطمینانی اجرا کرده است؛ اما کنترل کیفیت رویکردی واکنشی و بازرسی‌محور دارد. QC تکنیک‌ها و راه‌کارهایی برای برآورده کردن الزامات کیفیت و رفع موانع و مشکلات شناسایی شده ارائه می‌کند.

مراحل اصلی فرایند کنترل کیفیت

چرا کنترل کیفیت مهم است؟

کنترل کیفیت محصولات و خدمات، پیش از ارائه آن‌ها به مشتری، مزایای زیادی برای کسب‌وکارها دارد که در ادامه آن‌ها را مرور می‌کنیم:

  • آگاه‌سازی کارکنان: فرایند کنترل کیفیت شامل آگاه‌سازی کارکنان از مزایای افزایش کیفیت کالا و خدمات برای خودشان و مجموعه است. آن‌ها را تشویق می‌کند که دستیابی به سطح مطلوب کیفیت را در طول فرآیند تولید در نظر داشته باشند.
  • هزینه‌های تولید کمتر: فرایند‌ کنترل کیفیت، اقلامی که استانداردهای کیفیت را رعایت نکرده‌اند بررسی می‌کند و با ارائه راه‌حل‌هایی برای مشکلات پیش آمده، هزینه تولید را کاهش می‌دهد.
  • بهبود روش‌های تولید: کنترل کیفیت به ساده‌سازی و بهبود فرایندهای تولید کمک می‌کند و بهره‌وری مجموعه را افزایش می‌دهد.
  • اطمینان از استفاده موثر از منابع: کنترل کیفیت محصولات در فرایند تولید کمک می‌کند یک کسب‌وکار به طور موثر از منابع استفاده کند.
  • افزایش رضایت مشتری: با اطمینان از این‌که مشتریان محصولاتی سالم، با کیفیت و بی‌ایراد دریافت می‌کنند، رضایت مشتری را افزایش می‌دهد.
  • افزایش اعتبار برند: تولید و عرضه محصولات با کیفیت بالا که تمام الزامات کنترل کیفیت سازمان را برآورده می‌کند. همچنین بر شهرت کسب‌‌وکار و اعتبار برند می‌افزاید.
  • افزایش فروش: جلب اعتماد مشتریان و افزایش رضایت آن‌ها، در بلندمدت منجر به افزایش فروش و فراهم آمدن موقعیت‌هایی برای گسترش کسب‌وکار می‌شود.

مراحل اصلی کنترل کیفیت

فرایند کنترل کیفیت محصولات بر بخش‌های مختلف سیستم نظارت می‌کند و مراحل متعددی دارد. در ادامه این مراحل را نام می‌بریم و با مراحل اصلی فرآیند کنترل کیفیت آشنا می‌شویم: 

  1. تعیین استانداردها و معیارها
  2. تعیین مسئولیت‌ها و وظایف
  3. ارزیابی و انتخاب تجهیزات و تکنولوژی‌های مناسب
  4. آموزش کارکنان
  5. جمع‌آوری داده‌ها و نمونه‌برداری
  6. اجرای آزمون‌ها و تست‌ها
  7. نظارت مستمر بر فرآیندها
  8. اصلاح و بهبود مستمر
  9. ارزیابی و اطلاع‌رسانی به مدیریت
  10. اجرای تصحیحات و اقدامات پیشگیرانه

تعیین استانداردهای مورد نظر

برای اجرای یک برنامه کنترل کیفیت، شرکت باید ابتدا تصمیم بگیرد که چه استانداردهایی را می‌خواهد رعایت کند. بعد، باید با توجه به این استانداردها و الزامات آن‌ها اقداماتی را که در هر مرحله برای کنترل کیفیت محصول باید انجام شود، تعیین کند.

انجام آزمایش‌های لازم در مراحل مختلف

کنترل کیفیت معمولاً روی تمام مراحل فرآیند تولید نظارت دارد و آزمایش‌ها و تست‌هایی برای اطمینان از رعایت استانداردها پیشنهاد می‌کند. به عنوان مثال، کارمندان QC ممکن است با آزمایش مواد اولیه‌ای که برای تولید یک محصول استفاده می‌شوند، شروع کنند و به ترتیب همه مراحل فرایند تولید را بررسی کنند تا تشخیص دهند که مشکلات در کجا و چگونه پیش آمده‌اند.

اصلاح مشکلات

پس از شناسایی مشکلات، کارمندان مشکلاتی را که شناسایی کرده‌اند برطرف می‌کنند و سعی می‌کنند روند تولید و توزیع را طوری اصلاح کنند که از تکرار آن مشکل در آینده جلوگیری شود. تست‌های کنترل کیفیت و راه‌حل‌های در نظر گرفته شده برای آن‌ها به صنعت و نوع محصول بستگی دارد؛ به عنوان مثال، در تولید مواد غذایی، تیم QC شرکت آزمایش‌های میکروبیولوژیکی انجام می‌دهد تا مطمئن شود که محصول نهایی باعث بیمار شدن مصرف‌کنندگان نمی‌شود و در صنعت خودروسازی، تیم QC ممکن است بر نحوه عملکرد قطعات مختلف در ارتباط با هم تمرکز کند.

جمع‌آوری اطلاعات جامع و تصمیم‌گیری برای آینده

در مرحله بعد، کارکنان داده‌های مفید را جمع‌آوری و گزارش‌هایی برای ارائه به مدیریت سیستم آماده می‌کنند تا در صورت نیاز تصمیماتی برای اقدامات بزرگ‌تر و اصلاحات کلی گرفته شود. به عنوان مثال، شرکت ممکن است تصمیم بگیرد اقلام معیوب باقی‌مانده را تعمیر کند یا آن‌ها را کنار بگذارد، اگر تعداد زیادی از محصولات معیوب هستند، بهتر است شرکت برنامه‌ای برای بهبود فرایند تولید ایجاد کند یا اگر مشکل از منابع مورد استفاده است، بهتر است مواد اولیه از جای دیگری خریداری شود.

روشهای کنترل کیفیت

روش‌های کنترل کیفیت در یک کسب‌و‌کار

کسب‌وکارها با توجه به نوع محصول یا خدمتی که ارائه می‌دهند، می‌تواند از روش‌های مختلفی برای کنترل کیفیت استفاده کنند. روش‌هایی مثل بازرسی بصری، بازرسی ابعادی و تست عملکردی از انواع تکنیک‌های کنترل کیفیت هستند. یکی دیگر از این روش‌ها انتخاب تصادفی محصولات و آزمایش آنها براساس یک یا چند ویژگی مشخص و نمایش نتایج در نمودار QC است. این نمودار نشان می‌دهد که محصولات یا فرایندهای مورد آزمایش با استانداردهای کیفی شرکت مطابقت دارند یا خیر و در صورت عدم مطابقت، محصولات چقدر با اهداف کیفی شرکت متفاوت هستند.

به کمک نمودارهای به دست‌ آمده می‌توانید یک یا چند ویژگی خاص را تجزیه و تحلیل و اطلاعات آماری مفید از جمله واریانس داده‌ها را بررسی کنید تا تشخیص دهید نقص‌ها به طور تصادفی رخ داده‌اند یا نتیجه ضعفی مهم‌تر در سیستم هستند. نمودارهایی که واریانس ویژگی‌های محصولات را نشان می‌دهند، نمودارهای چندمتغیره و نمودارهایی که براساس یک ویژگی خاص رسم شده‌اند، نمودارهای تک‌متغیره نامیده می‌شوند.

بسیاری از شرکت ها از نمودارهای X-bar به عنوان نمودارهای کنترل کیفیت استفاده می‌کنند، اما نمودارهای زیر نیز برای بررسی جزئیاتی درباره کیفیت تولیدات رایج هستند:

  • نمودارهای علت و معلولی
  • نمودارهای کنترل
  • نمودارهای جریان
  • نمودارهای پراکندگی

کنترل کیفیت در دنیای امروز

دانش و فناوری در دنیای امروز به سرعت در حال پیشرفت است. آینده فرایندهای کنترل کیفیت نیز تحت‌تاثیر این پیشرفت، نوآورانه‌تر، کارآمدتر و مشتری‌محورتر خواهد شد. یکی از تغییرات عمده‌ای که انتظار می‌رود در آینده نزدیک در حوزه کنترل کیفیت شاهد آن باشیم، افزایش استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی AL و یادگیری ماشین ML است. این فناوری‌ها به خودکارسازی فرآیند بازرسی کمک می‌کنند، سرعت و دقت آن را افزایش می‌دهند و احتمال وقوع خطای انسانی در پروسه بازرسی را کم می‌کنند.

یکی دیگر از وجه‌های تاثیر فناوری بر QC، تمرکز بر تجربه مشتری است. با افزایش رسانه‌های اجتماعی و بررسی‌های آنلاین، مشتریان بیش از هر زمان دیگری قدرت تأثیرگذاری بر شهرت یک برند دارند. مسئولین و مدیران یک کسب‌وکار باید با استفاده از این داده‌های باارزش و دردسترس، انتظارات و نیازهای مشتریان را براورد کنند.

جمع‌بندی

کنترل کیفیت یا به اختصار QC فرایندی است قبل از عرضه یک محصول به بازار اطمینان حاصل می‌کند این محصول استانداردهای خاصی را رعایت می‌کند. پیاده‌سازی این فرایند با بهبود روش‌های تولید، هزینه‌ها را کاهش می‌دهد. همچنین با افزایش رضایت مشتری، منجر به افزایش فروش و سوددهی کسب‌وکار می‌شود. در صنایع مختلف از روش‌های متفاوتی برای کنترل کیفیت استفاده می‌شود، اما اصول کلی همه این روش‌ها شامل چهار مرحله است: تعیین استانداردهای مورد نظر، انجام آزمایش‌های لازم در مراحل مختلف، اصلاح مشکلات و جمع‌آوری اطلاعات جامع و تصمیم‌گیری برای آینده براساس آن‌ها.

سوالات متداول

در این مقاله بررسی کردیم که کنترل کیفی نقش کلیدی در تضمین استانداردهای محصول یا خدمات دارد. این اقدام شامل نظارت دقیق بر فرآیندها، اندازه‌گیری و ارزیابی محصولات و بهبود مستمر است. در ادامه به برخی سوالات متداول در این باره پاسخ می‌دهیم:

چرا کنترل کیفیت اهمیت دارد؟

کنترل کیفی برای اطمینان از تولید محصولات یا ارائه خدمات با استانداردهای بالا و بهبود مستمر فرآیندها اهمیت دارد. این کنترل به سازمان‌ها کمک می‌کند تا رضایت مشتریان را حفظ کرده و بازخوردهای مثبتی از بازار دریافت کنند.

چگونه می‌توان کنترل کیفی را پیاده‌سازی کرد؟

پیاده‌سازی کنترل کیفیت نیاز به ارتقاء فرهنگ سازمانی، استفاده از روش‌های استاندارد اندازه‌گیری و آموزش مستمر کارکنان دارد. همچنین، تعیین مسئولیت‌ها و استفاده از تکنولوژی مناسب نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.

کنترل کیفیت چه فوایدی برای سازمان به دنبال دارد؟

باعث افزایش اعتبار سازمان، کاهش هدر رفت مواد و افزایش بهره‌وری می‌شود. همچنین، افزایش رضایت مشتریان و جلب بازار به‌عنوان یک سازمان باکیفیت از مزایای این سیستم است.

چگونه با چالش‌های کنترل کیفیت برخورد کنیم؟

برخی از چالش‌های کنترل کیفیت شامل تغییرات در نیازهای مشتریان، مدیریت منابع و فرآیندهای پیچیده هستند. برای برخورد با این چالش‌ها، لازم است تازه‌ترین تکنولوژی‌ها را ادغام کنیم و فرهنگ بهبود مستمر را در سازمان ترویج دهیم.

از کجا گواهینامه ایزو بگیریم؟

اولین نکته‌ای که برای دریافت گواهینامه انواع استانداردها باید به آن توجه داشته باشید این است که گواهینامه‌ای معتبر است که از مراجع صدور تحت اعتبار IAF  یا ASCB  صادر شود. پیش از عقد قرارداد و دریافت گواهینامه حتما بررسی کنید که نام مرجع صدور در لیست منتشر شده در سایت نهادهای نام‌برده قابل مشاهده باشد؛ در غیر این صورت گواهی فاقد اعتبار خواهد بود.

دومین نکته مهمی که باید به آن توجه کنید این است که برای دریافت خدمات مشاوره یا صدور باید به دفتری مراجعه کنید که دارای پروانه و مجوز رسمی دولتی در آن حیطه باشد تا امکان پیگیری و استیفای حقوق در صورت بروز هر گونه مشکل برای شما محفوظ بماند.

در صورت نیاز به هرگونه مشاوره و راهنمایی جهت دریافت گواهینامه ایزو معتبر می‌توانید از خدمات مشاوره رایگان مجموعه EIQM CET از طریق تماس با ما بهره ببرید.


مشاوره رایگان
شما می‌توانید با تکمیل فرم زیر، قبل از سفارش گواهینامه ایزو، از مشاوره رایگان کارشناسان EIQM استفاده نمایید.